6. Sınıf Türkçe – Yazım Kuralları Testi

🔤 Büyük Harf Kullanımı

Türkçede belirli yerlerde büyük harf kullanmak zorunludur:

• Cümle başlarında: Her cümlenin ilk sözcüğü büyük harfle başlar.
• Özel isimlerde: Kişi adları, soyadları, ülke ve şehir adları, dağ, nehir adları büyük harfle başlar. Örnek: Ankara, Türkiye, Kızılırmak
• Kurum ve kuruluş adlarında: Her sözcük büyük harfle başlar. Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisi
• Kitap, dergi, gazete adlarında: İlk sözcük büyük harfle başlar. Örnek: Küçük Prens
• Din ve mezhep adlarında: Büyük harfle başlar. Örnek: İslam, Hristiyanlık
• Millet ve dil adlarında: Örnek: Türkler, İngilizce

✏️ “de / da” Bağlacının Yazımı

“De / da” bağlacı cümleye “dahi, bile” anlamı katar ve her zaman ayrı yazılır.

• Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazsa bağlaçtır, ayrı yazılır: “Ali de geldi.”
• Çıkarıldığında anlam bozulursa ek olarak bitişik yazılır: “Evde kaldım.” (Evde = evin içinde)

Uyum kuralı: “de/da” ünlü uyumuna uyar ama ünsüz uyumuna uymaz. “te/ta” biçimi yoktur!

Doğru: “Kitapta da var.” (bağlaç ayrı) / Yanlış: “Kitap ta var.”

📝 “ki” Bağlacının Yazımı

“Ki” bağlacı genellikle ayrı yazılır. İki cümleyi birbirine bağlar.

• “Gördüm ki kapı açık.” (Bağlaç, ayrı yazılır)
• “Evdeki kitap güzelmiş.” (İlgi eki, bitişik yazılır)

Kalıplaşmış birleşik sözcükler bitişik yazılır: sanki, hâlbuki, mademki, oysaki, çünkü

❓ “mi” Soru Ekinin Yazımı

Soru eki “mı, mi, mu, mü” her zaman ayrı yazılır ve ünlü uyumuna uyar.

• “Gelecek misin?”
• “Güzel mi güzel bir yer.”
• “Okudun mu?”

🔢 Sayı Yazımı

• Küçük sayılar (birden yüze kadar): Yazıyla yazılması tercih edilir. Örnek: otuz iki öğrenci
• Büyük ve çok basamaklı sayılar: Rakamla yazılabilir. Örnek: 1.250.000 kişi
• Saatler, tarihler, adresler: Rakamla yazılır. Örnek: saat 09.30, 29 Ekim 1923

6. Kesme İşareti ( ‘ ) Kullanımı

Kesme işareti, özel isimlere ek getirildiğinde kullanılır.

• Özel isim + ek: Ankara’da, Atatürk’ün, Elif’e, İstanbul’dan
• Sayılara gelen ekler: 1920’de, 3’üncü
• Kısaltmalara gelen ekler: TDK’nin, NATO’ya

Dikkat: Özel isimlerden türetilen sözcüklerde kesme işareti kullanılmaz: Türkçe, Avrupalı

📎 Kısaltma Yazımı

Kısaltmalar belirli kurallara göre yazılır:

🔗 Birleşik Kelimeler

Bazı sözcükler bir araya gelerek bitişik yazılan birleşik kelimeler oluşturur:

a) Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

• “bir”, “hiç”, “her” ile başlayanlar: birkaç, birçok, birtakım, hiçbir, hiçkimse, herkes, herkez(yanlış!), herhangi
• Anlam kayması olanlar: hanımeli (çiçek), suçiçeği (hastalık), ayakkabı, gökkuşağı
• Ses düşmesi veya türemesi olanlar: kahvaltı (kahve altı), sütlaç (süt aş)

b) Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler

• Sıfat tamlaması biçimindekiler: açık öğretim, büyük anne, iç savaş
• “iş adamı” tipi birleşikler: Meslek ve unvan bildiren birleşik sözcüklerden bazıları ayrı yazılır: iş adamı, ev hanımı, arka plan

9. Sıra Sayıları ve Nokta Kullanımı

Rakamla yazılan sıra sayılarında rakamdan sonra nokta (.) konulur:

• 3. sınıf (üçüncü sınıf)
• 20. yüzyıl (yirminci yüzyıl)
• 1. cadde (birinci cadde)
• 5. kat (beşinci kat)

Dikkat: Sıra sayılarında hem nokta hem ek birlikte kullanılmaz. “3.üncü” yanlıştır; doğrusu “3.” ya da “üçüncü”dür.

10. Noktalı Virgül ( ; ) Kullanımı

Noktalı virgül, virgülden güçlü ama noktadan zayıf bir durak işaretidir.

• Sıralı cümleleri ayırmak için: “Hava güzeldi; kuşlar ötüyordu.”
• Virgülle ayrılmış öğe gruplarını birbirinden ayırmak için: “Toplantıya Ali, Ayşe; Mehmet, Fatma katıldı.”
• Cümle içinde virgülle ayrılmış örneklerden sonra: “Sebzeler: domates, biber, salatalık; meyveler: elma, armut, portakal.”

💡 Test İpucu

⚠️ Hatırla: de/da bağlacı HER ZAMAN ayrı, “te/ta” olmaz! ki bağlacı genelde ayrı (sanki, hâlbuki hariç). mi soru eki ayrı. Kesme işareti = özel isim+ek. Kısaltma: TDK noktasız, Dr. noktalı. Sıra sayısında “3.üncü” yanlış, “3.” veya “üçüncü” doğru!